TỔ QUỐC VIỆT NAM

LỊCH HOA SEN

MỜI THẦY CÔ

VIOLET

Tài nguyên dạy học

ĐỊCH LONG CHÀO ĐÓN

0 khách và 0 thành viên

Thống kê

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • QUẢ LẮC

    Danh ngôn

    TRẮC NGHIỆM TIẾNG ANH

    DICTIONARY


    Tra theo từ điển:



    MY LINKS

    GÓC CHO CON

    BẠN BÈ TÔI

    ENGLISH TEST

    NGHE NHẠC

    LÁ SỐ TỬ VI

    Cự Giải (22/06-22/07)

    Nguy cơ bỏ dở nửa chừng công việc của Cự Giải hôm nay khá cao, và như vậy hiệu quả công việc thu lại chẳng được là bao. Hãy chọn việc “dễ chơi” và đơn giản thôi nhé.

    CHỌN NGÔN NGỮ CỦA BẠN


    DICTIONARY

    CHÚC CÁC THẦY CÁC CÔ
    NĂM MỚI AN KHANG THỊNH VƯỢNG

    ĐỊCH LONG THÂN CHÀO CÁC THẦY CÁC CÔ
    Gốc > Hiền tài > Thời dựng nước >

    Hát Chầu Văn Ông Bảy Bảo Hà.

    Đền Bảo Hà thu hút lượng lớn du khách thập phương.

    sự tich ông hoàng bảy
    Đền Bảo Hà nằm ở xã Bảo Hà, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai giáp ranh tỉnh Yên Bái, còn được gọi là đền ông Hoàng Bảy.
    Đền xây dựng dưới chân đồi Cấm, có quang cảnh thiên nhiên “trên bến dưới thuyền” đẹp đẽ. Phía tả ngạn là dòng sông Hồng cuồn cuộn chảy. Còn bên hữu ngạn là một hồ rộng, tạo cho nhà đền cảnh đẹp trữ tình. Ngôi đền Bảo Hà được xây dựng vào cuối đời Lê (niên hiệu Cảnh Hưng), thờ danh tướng Hoàng Bảy họ Nguyễn, có công bảo vệ và xây dựng tổ quốc ở cửa ải Lào Cai. Trong lịch sử phong kiến Việt Nam, Bảo Hà có một vị trí quan trọng phòng thủ biên giới, là cửa trạm của phòng tuyến sông Hồng phía Tây Bắc.

    Từ đời nhà Trần đã đặt hai cửa trấn ải là cửa quan Bảo Thắng và Bảo Hà, trong đó Bảo Hà là hậu cứ của Bảo Thắng. Tại đây có đài hoả hiệu, trạm liên lạc thông tin cho các châu huyện phía dưới. Giữa niên hiệu Cảnh Hưng, Bảo Hà là trung tâm Châu Văn Bàn. Trong thời kỳ này, bọn giặc phương Bắc thường hay quấy nhiễu, xã Khấu Bàn, châu Văn Bàn đã phải xây dựng các thành luỹ chống giặc.
    Đến cuối đời nhà Lê (1740-1786), các châu Thuỷ Vĩ, Văn Bàn và nhiều nơi khác thuộc phủ Quy Hoá luôn bị giặc cướp phương Bắc tràn sang quấy nhiễu. Trước tình hình giặc giã biên cương quấy đảo, triều đình cử viên tướng thứ bảy họ Nguyễn lên trấn thủ Quy Hoá. Danh tướng họ Nguyễn đưa đội quân tiến dọc sông Thao đánh đuổi bọn giặc cỏ, giải phóng Khảu Bàn và xây dựng Bảo Hà thành căn cứ lớn. Tại đây danh tướng đã tổ chức các thổ ty, tù trưởng luyện tập binh sỹ… Sau đó thống lĩnh quân thủy và quân bộ tiến đánh giặc ở Lào Cai, giải phóng các châu thuộc phủ Quy Hoá (Yên Bái, Lào Cai ngày nay).
    Sau đó, quân giặc phương Bắc do tên tướng Tả Tủ Vàng Pẹt đưa quân sang xâm lược bờ cõi, danh tướng Hoàng Bảy lại dẫn quân lên tham chiến. Song, do trận chiến không cân sức, ông đã anh dũng hy sinh. Giặc vứt xác ông xuống sông Hồng, và trôi đến Bảo Hà. Nhân dân trong vùng do ông Lư Văn Cù đứng ra tổ chức vớt xác ông lên chôn cất và lập miếu thờ. Để ghi nhớ công lao của ông, các vua triều Nguyễn như Minh Mệnh, Thiệu Trị đã tặng ông danh hiệu “Trấn an hiển liệt” và đền thờ ông cũng được các vua triều Nguyễn cấp sắc phong là “Thần Vệ Quốc”. Còn đồng bào các dân tộc Kinh, Tày, Dao… thì tôn thờ ông là vị nhân thần. Ông đi vào cõi tâm linh các dân tộc và hiện thân trong các lễ hội xuống đồng vào ngày Thìn tháng giêng.
    Đền được xây dựng gồm: cổng tam quan, sân đền, nhà khách, phủ chúa Sơn Trang, Toà đại bái, Cung cấm, Cung nhị, Cung công đồng với diện tích, bài trí các pho tượng khác nhau, kiến trúc đơn giản không cầu kỳ. Trong các cung thờ chính của đền có các pho tượng: Đức Thánh Trần, Đức Vua Cha, Quan Tuần Trang, ông Hoàng Bảy, ông Hoàng Đông quan Bơ phủ, Mẫu Nhị, Mẫu Thượng Ngà, Mẫu Thuỷ Tiên, Thiên Phúc Thiên Nhãn.
    Ông Hoàng Bảy hay thường gọi là Ông Bảy Bảo Hà. Ông là con Đức Vua Cha. Theo lệnh vua, ông giáng phàm trần, trở thành con trai thứ bảy trong danh tộc họ Nguyễn, cuối thời Lê. Vào triều Lê Cảnh Hưng, có giặc Trung Quốc từ Vân Nam tràn sang cướp bóc, đốt phá. Triều đình bèn cử ông, dọc theo sông Hồng, lên đánh đuổi quân giặc và trấn giữ vùng biên ải nơi Bảo Hà, Lào Cai. Tại đất Bảo Hà, ông thống lĩnh lục thủy, đánh đuổi quân giặc về vùng Vân Nam, sau đó ông chiêu dụ các thổ hào địa phương đón người Dao, người Thổ, người Nùng lên khẩn điền lập ấp. Sau này trong một trận chiến đấu không cân sức, Ông Bảy bị giặc bắt, chúng tra khảo hành hạ dã man, nhưng ông vẫn một lòng kiên trung, quyết không đầu hàng, cuối cùng, không làm gì được, chúng sát hại ông rồi mang thi thể vứt xuống dòng sông. Kì lạ thay, di quan của ông dọc theo sông Hồng, trôi đến phà Trái Hút, Bảo Hà, Lào Cai thì dừng lại. Còn một điều kì lạ nữa là khi ông bị giặc sát hại, thì trời bỗng chuyển gió, mây vần vũ, kết lại thành hình thần mã (ngựa), từ thi thể ông phát ra một đạo hào quang, phi lên thân ngựa, đến Bảo Hà thì dừng lại, trời bỗng quang đãng, mây ngũ sắc kết thành hình tứ linh chầu hội. Sau này khi hiển linh ông được giao quyền cho trấn giữ đất Lào Cai, ngự trong dinh Bảo Hà, đến lúc này ông nổi tiếng là một Ông Hoàng không chỉ giỏi kiếm cung mà còn rất ăn chơi, phong lưu: khi thanh nhàn ông ngả bàn đèn, uống trà mạn Long Tỉnh, ngồi chơi tổ tôm, tam cúc, xóc đĩa... lúc nào cũng có thập nhị tiên nàng hầu cận, ông cũng luôn khuyên bảo nhân dân phải ăn ở có nhân có đức, tu dưỡng bản thân để lưu phúc cho con cháu. Triều vua Minh Mạng, Thiệu Trị sắc tặng ông danh hiệu “Trấn An Hiển Liệt” và các triều vua nhà Nguyễn khác tôn ông danh hiệu: “Thần Vệ Quốc_ Ông Hoàng Bảy Bảo Hà”.

    Ông Bảy là Ông Hoàng hay ngự về đồng nhất, cũng bởi vì trong hàng Tứ Phủ Ông Hoàng, ông rất hay chấm lính bắt đồng (có quan niệm cho rằng, những người nào mà sát căn Ông Bảy thì thường thích uống trà tàu, hay đánh tổ tôm, xóc đĩa...). Khi ngự về đồng, ông thường mặc áo lam hoặc tím chàm (thêu rồng kết uốn thành hình chữ thọ), đầu đội khăn xếp có thắt lét lam, cài chiếc kim lệch màu ngọc thạch. Ông ngự về tấu hương, khai quang rồi cầm đôi hèo, cưỡi ngựa đi chấm đồng. Đến giá Ông Bảy về ngự, nếu ông ném cây hèo vào người nào thì coi như ông đã chấm đồng người đó. Lúc ông giá ngự, thường dâng ông ba tuần trà tàu rồi thuốc lá có tẩm thuốc phiện.
    Đền thờ Ông Hoàng Bảy được lập tại nơi năm xưa di hài của ông lưu lại là Đền Bảo Hà, nằm ở chân đồi Cấm, bên bờ thượng lưu sông Hồng, ở bên bến phà Trái Hút, thuộc xã Bảo Hà, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai (Vì thú chơi phong lưu của ông nên nơi ông ngự còn được mệnh danh là Trái Hút Bảo Hà). Ngày tiệc chính của ông là ngày 17/7 âm lịch, vào ngày này, ở đền ông tập nập du khách thập phương đến dâng ông ngựa xám, bàn đèn, thuốc cống, kẹo xìu (kẹo lạc)... để cầu tài cầu lộc. Khi thỉnh ông về ngự, văn thường hát rằng:
    “Bảo Hà đất ấy phong quang
    Thỉnh Ông Hoàng Bảy xe loan ngự về
    [...] Bắc Nam đôi sứ vào ra
    Đồn rằng Ông Bảy Bảo Hà tối linh”
    Khi nói về sự tích của ông, văn hát:
    “Con ngôi Thượng Đế Đức Vua Cha
    Giáng tại Sơn Lâm, trấn Bảo Hà
    Diện mạo hồng hào so vẻ ngọc
    Dung nghi tươi tốt khác nhường hoa”
    Hay khi ông ngự vui, văn thường hát để ông ban thưởng:
    “Ai lên Trái Hút Bảo Hà
    Nếm mùi phong nguyệt ấy là cảnh tiên
    [...] Cỏ cây hoa lá tần ngần
    Hoa đào năm ngoái mười phần kém xa
    [...] Ba gian tòa đá phủ rêu
    Ai người có phúc được theo Ông Hoàng
    [...] Dang tay mở khóa động đào
    Ai người dày phúc đưa vào quần tiên
    [...] Lâng lâng rũ sạch bụi trần
    Một ngày bắc ghế nên duyên nợ nhiều”
    Hay có cả những đoạn rất hay, độc đáo nói về các thú ăn chơi của Ông Bảy như xóc đĩa, tam cúc, tổ tôm...:
    “Đĩa vàng bát ngọc bày ra
    Bạn tiên trải chiếu long hoa tức thì
    Phàm tâm tả hữu hồ kì
    Ông Bảy xóc đĩa bốn bề xôn xao”
    “Khi thanh nhàn Ông Hoàng giá ngự
    Ngự về đồng dự hội tổ tôm
    Màn hoa chắn gió đông nồm
    Hiên loan bóng quế chiều hôm đánh bài
    Ông Bảy ngồi khoan thai cách điệu
    Sập công đồng trải chiếu long lân
    Hương xông gấm vóc áo quần
    Dang tay châu báu kim ngân đánh bài”
    “Cuộc cờ xóa xóa bày bày
    Ván bài tam cúc xưa nay tức cười
    [...] Pháo kia nổi hiệu lôi oanh
    Tốt không bảo vệ giữ mình được sao
    Người nay đợi lệnh Thiên tào
    Giữ xe pháo mã điều vào giáp công
    [...] Xưa nay việc nước việc nhà
    Giữ bền sĩ tốt ấy là thành công”
    Và có hẳn một đoạn nói về thập nhị tiên nàng hầu cận ông:
    “Lệnh sai thập nhị tiên nàng
    Cô nào việc ấy sửa sang đứng hầu
    Cô Cả pha nước trà tàu
    Nhấp vào vừa ý gật đầu ban khen
    Cô Đôi dâng bộ khay đèn
    Xe ngà diện sứ móc tiêm nạm vàng
    [...] Cô Mười Hai trải chiếu chia bài
    Tổ tôm chắn cạ nào ai dám bì
    [...] Thoi xanh vượt suối băng ngàn
    Mười hai tiên nữ rước hoàng về dinh”
    Quan Hoàng bảy tu thành đắc đạo. Ông có 12 cô mỹ nữ hầu hạ, Ông đã đến những nơi gọi là Kỹ nữ nhà hàng, sòng bạc cơm đen, thuốc phiện Ông đề thử hết nhưng ông nghiện... "Ngoài đời mọi người chê bai ông là dân ăn chơi... Nhưng thực chất giỏi phá án các tệ nạn xã hội" ông không vào hang cọp thì làm sao bắt cọp.
    Đền Bảo Hà có rất nhiều ngày lễ hội, trong đó những ngày lễ chính là: Lễ thượng nguyên (rằm tháng giêng), lễ tiệc quan tuần tranh (25/5 âm lịch), lễ hội ngày giỗ ông Hoàng Bảy
    (17/7 âm lịch), lễ tết muộn (Tết tất niên). Khăp nơi trên khắp mọi niềm từ bắc vào nam, mọi người tụ họp về đây dâng hương và Hầu các bóng các giá rất đông vui từ trong ra ngoài các cung.

    Giá đồng cô Bơ Bông, cô đồng người ở phố Khâm Thiên

     Mọi người khắp nơi trên khắp mọi niềm từ bắc vào nam đều về đây dâng hương tưởng nhớ đến ông Bảy Bảo Hà. Nhưng thật là tiếc thay ở những nơi linh thiêng nhưng vậy mà vẫn còn nhiều đạo tà, mê muội cuồng đạo... "Vần hầu đồng các giá. Dùng rất nhiều tiền vàng mã, đồ giả, ngựa cơm đen thuốc phiện....Để dâng ông, Những canh hầu có thể tốn đến từ 10- 15- 20 triều đồng". Đúng là những người giàu có lắm tiền nhiều của ham sống sợ chết đã dùng đồng tiền để mạng đi giải hạn cầu siêu. Đã den đốt những con ngưa hay vàng mã hàng triệu đồng. Giá Như những đồng tiền này được đen giúp nhũng người nghèo khổ bận hàm, cơ nhỡ những bé không có mảng quần tấm áo thĩ tôt biết bao. Mà tai sao nhà nước cấm đốt vàng mã và những đồ giả nhỉ? Hay dẹp hết những đồ cô bóng cậu dùng đồng tiễn phi nghĩa đi nhảy nhót có lẽ đất nước ta cũng bớt đi nhũng người nghèo khổ chăng?
      Giá đồng cô Bơ Bông, cô đồng người ở phố Khâm Thiên .
    Giá đồng cô bé vùng cao, thầy đồng người Bắc Ninh - Ảnh chụp tại Bảo Hà, Lao Cai

    Giá đồng cô bé vùng cao, thầy đồng người Bắc Ninh - Ảnh chụp tại Bảo Hà, Lao Cai.

    Ở góc độ văn hóa dân gian, lên đồng khiến những nhân vật huyền thoại như hoàng Ba, hoàng Bảy, hoàng Mười, ông tuần Tranh từng có công với đất nước với dân được người đời nhớ tới. Những cô Bơ Bông, cô Bé Tân An, cô Bé Bắc Lệ (công đồng Bắc Lệ - Hữu Lũng, Lạng Sơn), cô Bé thượng ngàn gần gũi như người thường quanh ta.


    Lời hát của cung văn cũng khá sáng tạo, và rất đời khi đưa những lời ca mới vào các giá đồng. Cuộc sống thật lạ, hầu bóng vốn là một sinh hoạt tâm linh của đồng bằng lại lẩn khuất cả vào những vùng miền núi xa xôi - nơi hội tụ quen thuộc của tất cả những ai có căn đồng khắp gần xa.


    Nhắn tin cho tác giả
    Trương Thị Nguyệt @ 22:22 27/06/2012
    Số lượt xem: 679
    Số lượt thích: 0 người
    Avatar

    Tặng em bài hát chầu văn đèn Bảo Hà LC quê chị Hôm rồi chị qua đây em ah! ở nơi đây nỏi tiếng là vùng đất linh thiêng. Mọi người hay về đây để cầu danh....ĐL ah chị rất thích nghe hát chầu văn nghe không biết em có cùng sở thích ko nếu en ko thích thì xóa nhé.

     
    Gửi ý kiến

    CHÀO TẠM BIỆT

    SINH NHẬT THÀNH VIÊN

    HAPPY NEW YEAR 2014